Rok 2026 przynosi jedne z najważniejszych zmian w przepisach dla pilotów dronów w kategorii szczególnej, szczególnie dla operacji wykonywanych w ramach STS-01 oraz STS-02. Pod koniec 2025 roku Prezes Urząd Lotnictwa Cywilnego opublikował decyzje wprowadzające czasowe zwolnienia z części obowiązków wynikających z prawa europejskiego, które w praktyce znacząco ułatwiają wykonywanie lotów przez służby oraz podmioty realizujące zadania w interesie publicznym.
Zwolnienie opublikowane decyzją Prezesa ULC nr LBSP.503.1.2025.ULC.1 obejmuje szeroką grupę podmiotów realizujących zadania publiczne.
Zwolniono m.in.:
✔️ organy administracji rządowej,
✔️ jednostki samorządu terytorialnego,
✔️ operatorów infrastruktury krytycznej,
✔️ jednostki ochotnicze: OSP, WOPR, TOPR,
✔️ podmioty wykonujące operacje BSP na ich zlecenie – a więc również prywatne firmy i operatorów, którzy realizują zadania dla ww. instytucji.
👉 To bardzo istotne: jeśli wykonujesz loty na podstawie umowy lub zlecenia od tych podmiotów, zwolnienie może dotyczyć również Ciebie lub Twojej firmy.
Do tej pory, aby legalnie wykonywać operacje w kategorii szczególnej w ramach STS-01 lub STS-02, operator musiał spełnić m.in.:
użycie drona klasy C5 (STS-01) lub C6 (STS-02)
posiadanie aktywnego Remote ID
ustanowienie kontrolowanego obszaru naziemnego (KON)
całkowite wykluczenie osób postronnych z obszaru operacji i bufora ryzyka
W praktyce było to szczególnie problematyczne dla służb, które:
często dysponują starszym, ale sprawdzonym sprzętem,
działają w trybie pilnym,
nie zawsze mają możliwość fizycznego wygrodzenia terenu.
Kluczową zmianą nie jest „brak zasad”, lecz zmiana filozofii zabezpieczenia operacji.
KON oznaczał:
fizycznie wydzielony obszar,
brak osób postronnych w trakcie lotu,
konieczność zabezpieczenia terenu taśmami, barierami lub personelem.
Zamiast KON operator:
przeprowadza ocenę obszaru operacji na miejscu,
analizuje rzeczywiste zagęszczenie osób,
uzasadnia, że ryzyko jest niskie i akceptowalne operacyjnie,
nadal wylicza obszar operacji i bufor ryzyka zgodnie z STS.
👉 Odpowiedzialność została przeniesiona z „formalnego wygrodzenia” na świadomą analizę ryzyka i kompetencje pilota.
Nowe zwolnienie wprowadza również bardzo istotne uproszczenia dla lotów BVLOS w STS-02.
W praktyce:
✅ brak obowiązku obserwatora,
✅ brak konieczności programowania trasy,
✅ brak obowiązku startu i lądowania w zasięgu wzroku pilota.
To ogromna zmiana dla:
inspekcji liniowych,
monitoringu infrastruktury,
działań ratowniczych i kryzysowych,
patroli i obserwacji obszarowych.
Szkolenia STS-01 i STS-02 nie są jedynie formalnością wymaganą do uzyskania uprawnień. W praktyce przygotowują pilotów do:
prawidłowego wyznaczania obszaru operacji i bufora ryzyka naziemnego,
oceny zagęszczenia osób i uzasadniania jego „niskiego poziomu”,
podejmowania decyzji operacyjnych w dynamicznych warunkach,
reagowania na sytuacje awaryjne bez wsparcia formalnych zabezpieczeń, takich jak KON.
Dlatego szkolenia STS-01 i STS-02 w 2026 roku nie tracą na znaczeniu – przeciwnie, stają się kluczowym elementem bezpiecznego latania w kategorii szczególnej.
Zwolnienie:
❌ nie znosi kategorii szczególnej
❌ nie znosi obowiązku posiadania uprawnień STS-01 / STS-02
❌ nie znosi instrukcji operacyjnej i procedur
Nadal obowiązują:
dokumentacja operatora,
procedury awaryjne,
rejestry sprzętu i lotów,
analiza warunków operacyjnych.
Warto podkreślić, że opisane ułatwienia i zwolnienia w kategorii szczególnej mają charakter czasowy. Zgodnie z decyzją Prezesa ULC zostały one wprowadzone wyłącznie do 1 września 2026 roku i wynikają z nadzwyczajnej procedury przewidzianej w prawie Unii Europejskiej.
Pełną treść decyzji prezesa znajdziecie Państwo na stronie BIP ULC.
